Οι κύστεις των ωοθηκών είναι αλλοιώσεις που περιέχουν υγρό ή μπορεί να έχουν και συμπαγή στοιχεία και εμφανίζονται σε γυναίκες κάθε ηλικίας. Ιδιαίτερα πριν από την εμμηνόπαυση, πολλές κύστεις δημιουργούνται στο πλαίσιο του φυσιολογικού εμμηνορροϊκού κύκλου και συχνά υποχωρούν αυτόματα.

Δεν χρειάζεται κάθε κύστη θεραπεία. Καθοριστική είναι η προσεκτική αξιολόγηση του μεγέθους, της μορφολογίας και της εξέλιξής της, καθώς και των συμπτωμάτων, της ηλικίας και του αν η γυναίκα βρίσκεται πριν ή μετά την εμμηνόπαυση.

Πιθανά συμπτώματα

Πολλές κύστεις των ωοθηκών δεν προκαλούν συμπτώματα και εντοπίζονται τυχαία κατά τον υπερηχογραφικό έλεγχο. Ανάλογα με το μέγεθος και τον τύπο τους, μπορεί να εμφανιστούν:

• πόνος στην κάτω κοιλιακή χώρα ή την πύελο
• αίσθημα πίεσης ή βάρους
• πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή
• διαταραχές του κύκλου ή της αιμορραγίας
• πίεση στην ουροδόχο κύστη ή το έντερο
• ξαφνικός έντονος πόνος, για παράδειγμα σε περίπτωση συστροφής της ωοθήκης ή ρήξης μιας κύστης

Ο ξαφνικός και έντονος πόνος στην κάτω κοιλιακή χώρα χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Υπερηχογράφημα & Διάγνωση

Η σημαντικότερη εξέταση για την αξιολόγηση μιας κύστης των ωοθηκών είναι το διακολπικό υπερηχογράφημα. Κατά την εξέταση αξιολογούνται, μεταξύ άλλων, το μέγεθος, το σχήμα, η εσωτερική δομή, τα όρια και η αγγείωση της αλλοίωσης.

Τα χαρακτηριστικά αυτά επιτρέπουν συχνά να εκτιμηθεί με ακρίβεια εάν πρόκειται για μια τυπική καλοήθη κύστη ή εάν απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση.

Σε ασαφή ή ύποπτα ευρήματα, ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρειαστούν πρόσθετες εξετάσεις, όπως καρκινικοί δείκτες, μαγνητική ή αξονική τομογραφία.

Χάρη στην εξειδίκευσή του στη Γυναικολογική Ογκολογία, ο Δρ. Αρσενάκης διαθέτει ιδιαίτερη εμπειρία στην αξιολόγηση σύνθετων ή ύποπτων ευρημάτων των ωοθηκών.

Παρακολούθηση ή θεραπεία;

Πολλές κύστεις με χαρακτηριστικά καλοήθειας μπορούν αρχικά να παρακολουθούνται με τακτικό υπερηχογραφικό έλεγχο. Χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να χρειαστεί όταν μια κύστη:

• προκαλεί συμπτώματα
• αυξάνεται σε μέγεθος ή επιμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα
• λόγω του μεγέθους της συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών
• παρουσιάζει σύνθετα ή ύποπτα χαρακτηριστικά στο υπερηχογράφημα
• εμφανίζεται μετά την εμμηνόπαυση και χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση
• δεν μπορεί να χαρακτηριστεί με ασφάλεια ως καλοήθης

Ελάχιστα επεμβατική χειρουργική αντιμετώπιση

Όταν απαιτείται χειρουργική επέμβαση και τα ευρήματα συνηγορούν υπέρ καλοήθους βλάβης, η επέμβαση μπορεί συχνά να πραγματοποιηθεί ελάχιστα επεμβατικά με λαπαροσκόπηση.

Ιδιαίτερα σε νεότερες γυναίκες και σε περίπτωση επιθυμίας για μελλοντική εγκυμοσύνη, στόχος είναι – όπου αυτό είναι ιατρικά εφικτό – η στοχευμένη αφαίρεση της κύστης με διατήρηση όσο το δυνατόν περισσότερου υγιούς ωοθηκικού ιστού.

Σε ύποπτα ευρήματα με πιθανότητα κακοήθειας, η χειρουργική στρατηγική σχεδιάζεται σύμφωνα με γυναικολογικά ογκολογικά κριτήρια. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η προσεκτική προεγχειρητική αξιολόγηση είναι ιδιαίτερα σημαντική για την επιλογή της κατάλληλης χειρουργικής προσέγγισης από την αρχή.

Δεν χρειάζεται κάθε κύστη ωοθήκης χειρουργική αντιμετώπιση. Σημασία έχει η σωστή αναγνώριση των καλοήθων αλλοιώσεων, η προσεκτική διερεύνηση των ύποπτων ευρημάτων και η θεραπεία μόνο όταν υπάρχει ιατρική ένδειξη.